IPAGBUNYI ANG PAGSILANG NG BANSA!
Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.
“Agosto na! Alam n’yo ba na kaya Ghost Month ang August ay dahil pag nakakita raw ng multo, sasabihin nila’y Oh, Ghost! Hindi ba, tunog August!” Iyan ang pambungad na sinabi ni Adrian, isa sa mga lider ng kanilang samahang magkakapitbahay nang magkita sa isang pulong.
“Oo nga, ano?” Bati agad ni Benito. “Subalit mayroon pa sa Agosto maliban diyan, ‘yung pagkilala sa pagkakatatag ng bansa o Birth of the Nation. Natatandaan n’yo pa ba? Ilang taon na rin nang simulan natin ang panawagang ‘Birth of the Nation Week’ noon? Iyon ang paksa ng pulong natin ngayon. Hintayin lang natin ang iba.”
“Natatandaan ko iyan,” ani Ingrid, “Kasama ako sa pagpapapirma ng petisyon noong si Mang Inggo pa ang nasa pamunuan. Nakarami rin tayo ng nakuhang pirma noon at nadala natin ito sa kongresista ng ating lungsod, datapwat hindi umusad. Ngunit dapat pa rin nating balikan iyon dahil sa napakahalaga ng mga papel na nilagdaan ng mga tao. Kaya marami rin ang namulat, nagdebate, nakumbinsi at napalagda natin.”
Dumating na ang ilan pang nasa pamunuan, kagawad at kasapi ng samahan. Binuksan na Benito ang pulong. “Mga kasama, noong araw ay nakapagpalagda tayo upang maging ganap na batas ang ‘Birth of the Nation Week’ subalit hindi umusad sa Kongreso ang ating petisyon. Subalit mahalaga ang ating makasaysayang panawagang iyon.”
Nagtaas ng kamay si Irma. “Baka mas kailangan natin ng People’s Initiative upang hindi na iyan dumaan sa Kongreso. Alam naman nating mga elitista at political dynasty ang mga nakaupo. Mga iniisip lang ay ang kanilang sarili, na parang ang serbisyo sa tao ay kanilang negosyo.
Nagtanong si Isabel, “Bakit ‘Birth of the Nation Week’, bakit hindi ‘Birth of the Nation Day’? Hindi lang naman sa pagpunit ng sedula iyan kundi kung kailan naging rebolusyonaryong pamahalaan ang Katipunan. Hindi ba? Kaya pabor ako sa saliksik nina Dr. Milagros Guerrero na ang Agosto 24 ang ‘Birth of the Nation Day’. Bagamat sa batas, noong 1962, mas kinilala ang Sigaw sa Pugad Lawin, ngunit hindi pa tinukoy doon na nabuo na ang bansa. Sigaw pa lang iyon. Gayunman, hindi ko pa nabasa ang iba pang aklat kasaysayan kaya baka may iba pa. Subalit para sa akin, nang magsalita noon si Dr. Guerrero sa ating samahan noong 2013, sa ika-150 kaarawan ng Supremo, sinabi niyang Agosto 24 nga naging rebolusyonaryong pamahalaan ang Katipunan at naging pangulo ng bansa si Gat Andres Bonifacio.”
Sumabat si Ingrid, “Mahirap ang pinagdaanan natin noon bilang samahang magkakapitbahay na may pakialam sa kasaysayan ng ating bansa. Para bang ang mga ibon ang gumagawa ng mga batas para sa ating mga isda. Hindi kinukunsulta ng mga ibon ang mga isda sa mga batas na ginagawa. Kung ano ang para sa negosyo ngunit nakakasira sa kalikasan, iyon ang isinasabatas nila. Kung paano kikita ang negosyo kahit nakasasama sa mamamayan, lalo sa mga katutubo’t kababaihan, iyon ang isinasabatas nila. Kung anong nais ng mamamayan, iyon ang ayaw nilang isabatas. Tama lang ang panawagan nating dapat mabatid ng kasalukuyan: Wakasan na ang dinastiya at baguhin na ang sistema!”
“Tama ka,” ani Benito. “Sa ngayon, kahit hindi pa naisabatas ang ating panukala, Birth of the Nation Week man iyan o Birth of the Nation Day, ang mahalaga’y idineklara ng pamahalaan na ang Buwan ng Agosto ay Buwan ng Kasaysayan. Kaya marapat nang ipagbunyi ng mamamayan ang Birth of the Nation tuwing Agosto. Hanggang sa dumating ang panahong maisabatas na ang ating panawagan.”
“Kaya anong susunod nating gagawin? Agosto na!” Ani Ingrid.
Tumugon agad si Benito. “Ang mungkahi ko, kahit wala pang batas, ipagbunyi na natin ang Pagsilang ng Bansa o Birth of the Nation. Atin nang imbitahan ang iba’t ibang samahang maralita, magkakapitbahay, at maging unyon ng manggagawa, pati na mga history group tulad ng Kamalaysayan, mga History Department o Kagawaran ng Kasaysayan sa mga pamantasan, sa ating gagawing aktibidad kaugnay ng Birth of the Nation. Sa Agosto 24 natin isagawa. Ayos ba sa inyo? Kung ayos, aba’y gawin na natin ang programa at imbitasyon.”
“Gagawa pa ba tayo ng petisyon?” Tanong ni Ingrid.
“Kung may kopya pa ng dating petisyon, iyon na.” Ani Benito.
Natapos ang pulong na may kanya-kanya silang toka upang maging matagumpay ang pagdiriwang ng makasaysayang pagkakabuo ng bansa, o ang tinatawag nating Birth of the Filipino Nation.
* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), Agosto 1-15, 2025, pahina 18-19.
