Miyerkules, Pebrero 4, 2026

Tinuring mang makatâ ng lumbay

TINURING MANG MAKATÂ NG LUMBAY

tinuring na makatâ ng lumbay
sa mga tulang may luhang taglay
lalo't nag-iisa na sa buhay
bálo na't laging di mapalagay

yaring pusò na'y nanlulupaypay
ang búhay na'y nawalan ng kulay
pati na tula'y naglulupasay
sa sahig ng hinagpis at lumbay

kayraming kathang sa sinta alay
dama ang kirot ng pagkawalay
habang ibang kathang tula'y tulay 
sa bayang madalas naninilay

laksang sugat man ang lumalatay
taos sa pusò ang pagsisikhay
nang búhay pa'y pasiglahing tunay
tinuring mang makatâ ng lumbay

- gregoriovbituinjr.
02.04.2026

* sa ikawalong anibersaryo ng pamamanhikan (02.04.2018-2026)

Martes, Pebrero 3, 2026

Barok na salin

BAROK NA SALIN

batid mo pag di Pinoy magsalitâ
parang pananagalog ng Kastilà
kung salin ng google, mahahalatâ
pag barok ang salin ay kitang sadyâ

suriin ang salin sa pahayagan
imbes na "makatarungang dahilan..."
wika'y "makatarungan na dahilan..."
pati "agaran na..." imbes "agarang...

tulad ng salin ng A.I. sa dyaryo
imbes sinulat ay "sa kwentong ito..."
nakasulat ay: "sa kwento na ito..."
batid mo agad na di Pilipino

isa pa: "para sa biktima na si..."
dapat ito'y "para sa biktimang si..."
parang Kastilaloy ang pagkasabi
sinalin na nga'y di pa pinagbuti

di na ba napupuna ng patnugot
ang ganyan? ako'y walang maisagot
google at AI, kayrami pang gusot
na pag binasa mo'y nakalulungkot

- gregoriovbituinjr.
02.03.2026

* mula sa pahayagang Bulgar, Pebrero 2, 2026, p.9

Pag walang kumatas sa harayà

PAG WALANG KUMATAS SA HARAYÀ

ayokong pilitin ang sariling kumathâ
kung wala namang kumakatas sa harayà
kahit na sa papel pa'y tumitig nang lubhâ
buting ipahinga muna ang puso't diwà

parang kumakathâ ng odang di mahulô
para sa dilag na mahirap o maluhò
para sa diwatang nasa malayong dakò
dalumatin muna nang paksa'y di maghalò

sa ganitong punto, ako'y nagtatanong din
ano't paano kayâ ang dapat kong gawin?
magpahinga, magnilay, magbasa, kumain
subalit ang mahalaga'y huwag pilitin

na para bang pag-iri habang nasa banyo
baka epekto'y putok na ugat sa ulo
huwag pilitin, iyan ang payo, katoto
kayâ dapat magpahinga munang totoo

- gregoriovbituinjr.
02.03.2026

Pagkathà ng soneto

PAGKATHÂ NG SONETO

isang hámon sa mga tulad ko
ang muling pagkathâ ng soneto
salamat sa imbitasyon dito
upang magbahagi ng likhâ ko

ako'y isang Bituin sa lupà
palakad-lalad, pagalà-galà
nilalanghap ang hanging sariwà
sa polusyong kaysakit sa bagà

narito sa magubat na lungsod
nagdaralita, kayod nang kayod
mabuti't may tulang humahagod
upang guminhawa yaring likod

salamat, O, Batute't Balagtas
kayo sa tulâ ko'y mababakas

- gregoriovbituinjr.
02.03.2026

Lunes, Pebrero 2, 2026

Tutulan ang imperyalistang giyera!

TUTULAN ANG IMPERYALISTANG GIYERA!

bakit natin dapat tutulan ang digmaang
bunsod ng katakawan sa kapangyarihan
na hangad manakop ng ibang kalupaan
ganyan ang imperyalismo ng kasibaan!

ang sabi'y dahil sa doktrinang Monroe nila
lahat ng bansa sa Amerika'y kanila
kanila raw ang buong Latin America
soberanya ng bansa'y binalewala na

tayo bang mamamayan, payag sa ganito?
ito na nga ba'y rurok ng kapitalismo?
na ang kaytaas na yugto'y imperyalismo?
wala namang pakinabang ang bayan dito!

imbes na kapayapaan ang tinatahak
sa digmaan, tiyak mga dugo'y papatak
at maraming inosenteng mapapahamak
ating isigaw: imperyalismo, ibagsak!

sa ating mga mamamayan ng daigdig
huwag hayaang busalan ang ating bibig
tutulan natin ang giyera't panlulupig
ng imperyalista't tayo'y magkapitbisig!

- gregoriovbituinjr.
02.02.2026

* litrato kuha ng makatâ sa harap ng Senado, 01.22.2026

Tuloy lang sa pagkathâ

TULOY LANG SA PAGKATHÂ

tuloy lang sa pagkathâ
samutsari mang paksâ
manggagawa at dukhâ
dilag, nimpa, diwatà

kahit na kalusugan
nitong pangangatawan
kahit na kalungkutan
ng loob at isipan

pagkat sa pagsusulat
at pagtulâ namulat
nanariwà mang sugat
o luhà mang maalat

tititig sa kisame
baka merong mensahe
sa lumbay man sakbibi
ito'y isasantabi

basta makathâ lamang
ang nanilay sa ilang
sa tula'y nalilibang
ang diwa man ay lutang

- gregoriovbituinjr.
02.02.2026

Di pa ubos ang tinta ng aking panulat

DI PA UBOS ANG TINTA NG AKING PANULAT

di pa ubos ang tinta ng aking panulat
kayâ habang may tinta pa'y sulat ng sulat
lalo't hilig ko'y magbasa ng dyaryo't aklat
bata pa'y ito na ang sa akin nagmulat

habang may tinta ang pluma'y kathâ ng kathâ
animo'y walang pagkapagod yaring diwà
laging nagsusumigasig na makalikhâ
ng mga obrang nagmumulâ sa harayà

panatà sa sarili'y magsusulat lagi
ng mga kwento't tulâ, iyan na ang gawi
anuman ang paksang nanilay o nasuri
anong puno't dulo, anong epekto't sanhi

marahil, tumanda ma't magmistulang laos
para mang kandilang marahang nauupos
sa putik man ay umahon o dumausdos
kakathâ pagkat pusò ko'y ito ang utos

- gregoriovbituinjr.
02.02.2026

Nakatulog sa pagod si alagà

NAKATULOG SA PAGOD SI ALAGÀ

nakita kong natutulog na sa gamit ko
si alagang kaytagal nawalâ sa bahay
mukhang pagod at nakatulog agad ito
na kung pagmasdan mo'y tila di mapalagay

gamit kong pawang mga tambak na diyaryo
habang nakasalansan yaong mga aklat
baka siya'y nananaginip ng adobo
o kaya'y tulingan o sapsap na pinangat

dumating siya habang pusikit ang dilim
minsan, umuuwi ring walang halukipkip
madaling araw na, ako'y tutulog na rin
at muling kakatha ng nasa panaginip

buti't siya'y di naguguluhan tulad ko
na di malaman anong sisimulang kwento

- gregoriovbituinjr.
02.02.2026

Ang di ko masabi

ANG DI KO MASABI

marami akong nais sabihin
subalit di ko naman masabi
pluma ang tumutulong sa akin
sa mga di dapat isantabi

bagamat ang bawat tula'y tulay
sa pagitan ng maraming puwang
tilà baga ako'y naglalakbay
sa mga masusukal na ilang

minsan, nasasabi sa megaphone
ang puna sa di katanggap-tanggap
minsan, nabibigkas sa microphone
ang maiilap na pangungusap

ngunit madalas, di ko masabi
ang wala sa loob kong panimdim
kung paanong ang dapat masabi
ay nasa loob kong mataimtin

- gregoriovbituinjr.
02.02.2026

Linggo, Pebrero 1, 2026

Sa unang araw ng Pambansang Buwan ng Sining

SA UNANG ARAW NG PAMBANSANG BUWAN NG SINING

ngayon ko naalala't sa ulat nakita 
aba'y Pambansang Buwan ng Sining na pala
narito lang sa bahay, talagang abala
anumang tungkol sa sining, di nakapunta
ngunit ayos lang, may araw pa namang iba

buong araw kasing tinutukang totoo
ang pagle-layout ng susunod kong libreto
ng higit apatnapung tula't isang kwento
na ilulunsad sa a-Beynte ng Pebrero
na World Day of Social Justice ang petsang ito

kasabay ng Buwan ng Sining ilulunsad
ang libreto ng akdang hustisya ang hangad
tinipon kong sariling katha'y ilalantad
sa madlâ upang sabihing dapat umusad
ang sigaw ng hustisya, sa dugô man babad

ang literatura'y isa sa pitong sining
kayâ bawat kong pagtula'y isa ring sining
kahit ang pagtingalâ sa mga bituin
sa langit ay sining ng pagnilay sa dilim
kathâ ng kathâ, dama man ay paninimdim

- gregoriovbituinjr.
02.01.2026

* litrato kuha ng makatang galâ nang minsang magawi sa Mandaluyong