Pangangalsada

PANGANGALSADA

ako'y maglulupa / at nangangalsada

nagtatanim-tanim / kausap ang masa

inaalam pati / ano ang problema

nang binhing ipunla'y / wasto sa kanila

ang gawaing masa'y / yakap na tungkulin

upang iparating / itong adhikain

dukha't manggagawa / ay organisahin

at nang sambayanan / ay mapakilos din

sa pangangalsada / ako'y nakatutok

adhika'y baguhin / ang sistemang bulok

misyong baligtarin / ang imbing tatsulok

upang mga dukha'y / mamuno sa tuktok

nangangalsada man / sa araw at gabi

tuloy ang pagbaka't / kaisa sa rali

isyu'y nilalantad / sa nakararami

sa laban ng masa'y / kasangga't kakampi

tibak na Spartan, / tangan ang prinsipyo

na naninindigan / sa sistemang wasto

asam ay lipunang / sadyang makatao

palakad ay patas / sa bayan at mundo 

- gregoriovbituinjr.

03.16.2024

China, 'di raw inaangkin ang buong WPS

CHINA, 'DI RAW INAANGKIN ANG BUONG WPS

Pinabulaanan ng Chinese Foreign Ministry na pag-aari ng kanilang bansa ang buong South China Sea at lahat ng karagatang nasa "dotted line" bilang kanilang teritoryo.

Ayon kay Wang Wenbin, spokesperson ng ahensya, hindi kailanman inihayag ng China na pag-aari nila ang buong South China Sea. ~ ulat mula sa pahayagang Bulgar, Marso 16, 2024, pahina 2

aba'y nagsalita na ang Chinese Foreign Ministry

di raw inaangkin ng China ang West Philippine Sea

mismong si Wang Wenbin, spokesperson nito'y nagsabi

anya, "China never claimed that the whole of South China Sea

belongs to China," sana sa sinabi'y di magsisi

mga sinabi niya'y nairekord nga bang sadya?

upang di balewalain ang banggit na salita

gayong hinaharang papuntang ating isla pa nga

iba ang sinasabi sa kanilang ginagawa

huwag tayong palilinlang sa sanga-sangang dila

dapat lang ipaglaban ang sakop na karagatan

para sa ating mga mangingisda't mamamayan

balita iyong mabuting ating paniwalaan

kung di diversionary tactic at kabulaanan

- gregoriovbituinjr.

03.16.2024

Tarang maglakbay

TARANG MAGLAKBAY

ako'y naglalakbay / sa paroroonan

habang binabasa'y / libro sa aklatan

ginagalugad ko / ang mga lansangan

upang matagpuan / yaong karunungan

nagbakasakali / namang sa paglaon

ay matagpuan ko'y / yaman ng kahapon

di ginto't salapi, / pilak o medalyon

kundi rebolusyon / at pagberso noon

tara, tayo namang / dalawa'y maglakbay

tungo sa sakahang / puno pa ng palay

tungong karagatang / kayrami pang sigay

tungong himpapawid / na lawin ang pakay

O, ako diyata'y / isang manunula

isang manunulay / sa tulay ng tula

galugad ang loob / niring puso't diwa

sa mga panahong / tula'y di matudla

- gregoriovbituinjr.

03.16.2024

Nais kong kumatha ng tula

NAIS KONG KUMATHA NG TULA

nais kong kumatha ng tula

samutsari ang pinapaksa

kung saan ba tayo nagmula

bakit ba manggagawa'y dukha

liliparin ang alapaap

o kaya'y sasakyan ang ulap

paano natin malilingap

ang laksa-laksang mahihirap

bakit may basura sa daan

at maraming batang lansangan

ano bang dapat pag-usapan

bukod sa prinsipyo't lipunan

paninindigan at pag-ibig

habang diwata ang kaniig

ang pagsinta'y di padadaig

kahit sa sinong manlulupig

nais kong tula ay isulat

habang ako'y pinupulikat

ang aking pluma'y di maawat

habang paa'y sa lupa lapat

halina't itayo ang mundo

isang hardin ng paruparo

na pulos nektar ang produkto

sa digmang rosas na aktibo

- gregoriovbituinjr.

03.15.2024 

Kwento - Bawal Bastos Law

BAWAL BASTOS LAW

Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.

Nagkita ang mga magkakapitbahay na sina Ingrid, Ines, Isay, at Inday, at napag-usapan nila ang bagong batas na Bawal Bastos Law, dahil na rin sa isang kaso ng panghihipo sa kanilang kapitbahay na si Isabel. Umano’y kinasuhan ni Isabel ng panghihipo ang lasing na lalaki sa dyip na nasakyan niya. Hinuli ang lalaki ng mga pulis sa tulong na rin ng ibang pasahero, subalit itinatanggi umano ito ng lalaki nang mahimasmasan.

“Hoy, alam n’yo ba?” Pagsisimula ni Ingrid, “May bagong batas pala na tinatawag na Bawal Bastos Law, na siyang ginamit ni Isabel na batas upang kasuhan ang lalaking nanghipo sa kanya.”

Sumagot si Ines, “Hindi ko alam na may ganyang batas na pala. Dapat alam natin iyan. Lalo na ngayong Buwan ng Kababaihan, mga amiga, buwan natin ngayon. Ano nga pala iyang Bawal Bastos Law.”

Si Isay ang nagpaliwanag, dahil aktibong kasapi siya ng Oriang Women’s Movement. “Ang tinatawag na Bawal Bastos Law sa batas ay ang Safety Spaces Act o Republic Act No. 11313, na isinabatas noong Agosto 3 2019, habang ang implementing rules and regulations nito (IRR) ay inaprubahan noong Oktubre 28, 2019. Ang panghihipo at pagsipol dahil nagagandahan sila sa atin, aba’y kabastusan na iyan, hindi ba? Pati nga malisyosong akto at komento ay pinagbabawal na ng batas.”

“Subalit may Anti-Sexual Harassment Act of 1995 na, hindi ba? Di pa ba sapat iyon?” Tanong ni Inday.

Sumagot si Ines, “Mas pinaigting ng Bawal Bastos Law ang batas, na hindi lang panggagahasa ang kakasuhan kundi maging ang simpleng pagtitig sa katawan ng babae ay kahalayan na. Halimbawa, nakasakay ka sa dyip, bus o tren, at may isang pasahero na kung makatingin sa suso mo ay parang gusto ka agad sunggaban. Aba’y kaso na iyon.”

“Kaya pala agad nakasuhan ni Isabel ang lalaking lasing na iyon. Dahil may batas na palang ganyan.” Sabi ni Inday. “Buti naman.”

Naririnig pala sila nina Inggo at Igme na kanina pa nakaupo sa tabi habang nagkakape. Sumabat si Inggo, “Kung ganoon pala, pag sumipol pala ako habang naglalakad ka sa kalsada, maaari na akong kasuhan?”

“Aba’y oo, Inggo. Kung ako ang dalagang sinipulan mo, baka hindi lang kita isumbong sa pulis at kasuhan, makakatikim ka talaga sa akin. Subukan mo lang. Kahit ako’y matanda na, pag bastos ka, kakasuhan kita sa Safe Spaces Act. Kaya nga safe space, eh, wala dapat bastos.”

Si Igme naman, “Ibig nilang sabihin, pareng Inggo, iyang Bawal Bastos Law ay nagbabawal sa pambabastos sa sinumang tao, babae man o lalaki, bakla man o tomboy, anuman ang kasarian. Ipinagbabawal ang pangbabastos ng personal, harapan man o talikuran, at online.”

Sumagot muli si Isay, “Buti pa iyang kumpareng Igme mo, Inggo, ay alam kung ano ba itong pinag-uusapan natin. Aba’y ayaw din niyang pati sila ng kanyang mga anak na lalaki ay makasuhan ng pambabastos, kahit simpleng sipol lang iyan.”

Muling nagtanong si Ines, “Bukod sa pagsipol at panghihipo, ano pa ang mga bawal?”

Si Isay, “Iyong nasabi ko na, bawal iyang catcalling o pagsipol o pagtawag ng “sexy” sa mga dumaraan. Bawal din ang stalking o ang pagsunod-sunod nang walang pahintulot, pagtitig at paglapit sa isang tao na nagdudulot sa kanya ng takot. Pati mga kapraningan nga, ayon sa batas ay bawal, tulad ng pagma-masturbate sa pampublikong lugar, pagpapakita ng maseselang bahagi ng katawan sa plasa o palengke, o paghawak sa katawan ng isang tao na wala siyang pahintulot. Bawal din ang pagpapakalat ng mga nakakabastos na larawan ng iba, pambubully dahil sa kasarian, pagcocomment sa facebook ng mga mahahalay na salita. Bawal na rin ang paghawak sa maselang bahagi ng katawan ng waitress o pagyayayang makipagtalik sa saleslady.”

Nagtanong muli si Inggo, “Paano naman pag menor de edad ang nambastos, dahil hindi naman nila alam ang batas?”

“Alam mo, pareng Inggo,” sabi ni Igme, “May kasabihan ngang ignorance of the law excuses no one.”

Si isay muli, “May batas para riyan, at kung menor de edad, irereport ang bata sa Department of Social Welfare and Development o DSWD upang mabigyan ng kaukulang pagdisiplina.”

Tugon ni Ines, “Maraming salamat, Isay, sa mga paliwanag. Gabi na, uwi muna ako. Kita na lang tayo sa rali ng kababaihan sa Marso Otso.”

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Marso 1-15, 2024, pahina 18-19.

P60 na ulam

P60 NA ULAM

sa panahon ngayon, presyo'y nagtaasan talaga

tulad ng presyo ng ulam na binili kanina

trenta pesos ang pritong isda, gayon din ang torta

habang sa bahay naman, ako'y nakapagsaing na

sa ibang lugar nga ay mura pa raw itong lubos

may order ng gulay na halaga'y singkwenta pesos

at may isda namang ang halaga'y sisenta pesos

habang ang isang order ng karne'y sitenta pesos

sa buhay na ito'y tipid, tiyaga't pagtitiis

kung walang tiyak na pera'y huwag magbuhay-burgis

minsan, ulam ko'y hilaw - bawang, sibuyas, kamatis

pampalusog na ay pampakinis pa raw ng kutis

subalit masaya na rin ako't may ganyang ulam

pagkakain, iinom ng tubig na maligamgam

mabuti't magkarne ay nakayanan kong iwasan

lalo't nagbuhay-begetaryan na at badyetaryan

- gregoriovbituinjr.

03.14.2024

Hinarangan ng pulis sa rali

HINARANGAN NG PULIS SA RALI

Pandaigdigang Araw iyon ng Kababaihan
lalaki man ako'y nar'on, sila'y sinuportahan
patungong Mendiola subalit Morayta pa lang
ay hinarang ng pulis ang mga kababaihan

magkabilaan ibinalandra ang dalawang trak
tila ba mga babae ay kalaban ng parak
Malakanyang ba'y takot na ChaCha niya'y masibak
kaya mga raliyista ay pilit sinisindak

"Labanan ang ChaCha ng mga trapo at dayuhan!"
"Kilos Kababaihan! Labanan ang Kagutuman,
Kalamidad, Karahasan..." na nais mawakasan
sigaw nilang iyon ay dumagundong sa lansangan

akala'y patungo ang mga babae sa gera
pagkat pulis pa ang mga humarang sa kanila
nais lang ipaabot na ayaw nila't ng masa
sa ChaCha ng elitista, pulis ay nangharang na

di man nakarating ng Mendiola, matagumpay
na naidaos ng raliyista't ng buong hanay
ang programang sa nagbabagang isyu'y tumalakay
sa kababaihan, taaskamaong pagpupugay!

- gregoriovbituinjr.
03.14.2024

* kuhang selfie ng makatang gala, 03.08.2024

Promosyon ng heneral, hinarang ni misis sa CA

ULAT: PROMOSYON NG HENERAL, HINARANG NI MISIS SA CA

 

Narito ang bahagi ng ulat mula sa pahayagang Abante. Marso 13, 2024, pahina 2:

Naudlot ang promosyon ng isang opisyal ng Philippine Army (PA) matapos itong harangin ng kanyang asawa sa makapangyarihang Commission on Appointments (CA).

"I think di niya deserve maging isang general sa aking paniniwala kung isa kang heneral, naiintindihan mo ang responsibility, accountability of the people," pahayag ni Tessa, bago ang pagdinig ng CA.

Lahad pa ni Tessa, matagal umano siyang nananahimik at tiniis ng mahabang panahon ang diumano'y pag-abusong naranasan niya sa kamay ng kanyang asawang sundalo. Maliban sa pangangaliwa, nakaranas din umano ng pisikal at mental na pag-abuso ang kanyang mga anak sa kanyang asawa.

"Ganoon ba ang isang kapita-pitagang gentleman na nag-graduate sa prestihiyosong academy, hinahayaan nakatira sa loob ng kampo ang kabit. Kami ng mga anak ay nagmamakaawa. 'Yan ba ang ipo-promote n'yong general, matagal na kaming naghihirap, tinitiis namin," sambit pa niya.

Nitong Martes, nagsagawa ng executive session ang mga miyembro ng CA panel on national defense para talakayin ang appointment ni Sevilla. Pagkatapos nito, ipinagpaliban ang kumpirmasyon ni Sevilla. [Dindo Matining]

TULA: PROMOSYON NG HENERAL, HINARANG NI MISIS SA CA

mabuhay si misis sa Buwan ng Kababaihan

pagkat kanyang mga karapatan ay pinaglaban

kanyang asawa'y hihiranging heneral ng bayan

na sariling pamilya'y sinasaktan at iniwan

pati daw kabit ay ibinabahay pa sa kampo

ano ba 'iyan, ser, masyado ka palang abuso

kung sundalo ka, responsibilidad ay alam mo

alam ni misis, may pananagutan ka sa tao

mabuti't hinarang ni misis ang iyong promosyon

bilang brigadier general sa ating bansa ngayon

sana reklamo ni misis ay mabigyan ng aksyon

at salbaheng kawal ay di iangat ng posisyon

paano ang bayan kung nagawa'y gayon kay misis

dapat ang ganyang kawal sa liderato'y matiris

taaskamao pong pagpupugay sa iyo, misis

ramdam mong may hangganan din ang iyong pagtitiis

- gregoriovbituinjr.

03.13.2024

Huwag kang dadalaw sa aking burol, kung...

PAMBUNGAD

lahat naman tayo'y tiyak na mamamatay

bala ma'y tumama o sa banig naratay

ngunit sino bang kaibigan o kaaway

ay baka di na natin malalamang tunay

sino kayang duduraan ang aking bangkay

sino kayang kakilala ang malulumbay

kaya narito'y tulang aking inaalay:

HUWAG KANG DADALAW SA AKING BUROL, KUNG...

huwag kang dadalaw sa aking burol, kung

sa pesbuk ay di ka nag-like sa aking tula

sa rali ay di tayo nagkasamang sadya

di ka kaisa sa laban ng manggagawa

nang-aapi ka ng kapwa ko maralita

nagsasamantala ka sa babae't bata

dyaryo naming Taliba'y binabalewala

huwag kang dadalaw sa aking burol, kung

di ka nagbabasa ng tula ko sa pesbuk

di mo tinutuligsa ang sistemang bulok

di mo batid anong gagawin sa tatsulok

di mo alam bakit hinuhukay ang bundok

asam na lipunang makatao'y di arok

mula korupsyon sa bulsa mo'y isinuksok

huwag kang dadalaw sa aking burol, kung

di mo pa batid ang ugat ng kahirapan

dangal ng mahihirap ay niyuyurakan

walang pakialam sa panitikang bayan

makakapitalista ka't makadayuhan

mapagsamantala ka kahit kababayan

di ka payag sa living wage, ika'y kalaban

huwag kang dadalaw sa aking burol, kung

hanggang ngayon, di mo alam ang Climate Justice

hinahayaan mong maralita'y Just Tiis

ugali't diwa mo'y nananatiling burgis

sa manggagawa't dukha, ikaw ay mabangis

sa pagkupit sa kabang bayan ay mabilis

tuso ka't tiwali, kutis mo ma'y makinis

huwag kang dadalaw sa aking burol, kung

kabilang ka sa elitistang naghahari

kaya burgesya ay lagi mong pinupuri

sa rali nami'y puno ka ng pagkamuhi

sa binigay naming polyeto'y nandidiri

kabarkada mo ang mga sakim at imbi

at sa masa'y kilala kang mapang-aglahi

huwag kang dadalaw sa aking burol, kung

di kayang ipanawagan ang sosyalismo!

layunin mo'y pulos pag-aaring pribado!

ayaw itayo ang lipunang makatao!

wala kasi sa toreng garing ang tulad ko

kaya kaming makata'y minamaliit mo

binabalewala ang aming tula't libro

- gregoriovbituinjr.

03.13.2024

Pagkamatulain

PAGKAMATULAIN

isyu't pangyayari'y sinasariwa

dinaraan sa pagitan ng mangha

habang mga isda'y nakatingala

sa langit na lubos ng talinghaga

may saloobin kahit karaniwan

may saya't lumbay sa nadaraanan

sariwain ang mga nakaraan

baka may talinghagang matuklasan

akyatin man ang matarik na bundok

at bandila'y ititirik sa tuktok

tatanganan ng makata ang gulok

at baka may talinghagang maarok

langit ay tinitigang parang tuod

at diwa'y sa laot nagpatianod

kabundukan ay talagang sinuyod

upang mailarawan sa taludtod

- gregoriovbituinjr.

03.13.2024

* litrato mula sa app na Word Connect